Liệu Dòng Sông Có Còn Sống Không?

Robert Macfarlane bảo cậu con trai đang đi bộ tới trường rằng mình đang viết một cuốn sách tên "Sông có sống không?". Cậu bé đáp: "Vậy thì, chậc, thế chắc là sách ngắn lắm hả bố, vì câu trả lời là có mà!"

Ông đi tìm câu trả lời ở ba nơi nước đang gặp nạn. Ở khu rừng mây Los Cedros bên Ecuador, năm 2017 chính phủ bí mật cấp quyền khai thác đồng và vàng. Ngày 10 tháng 11 năm 2021, Tòa án Hiến pháp ở Quito phán rằng khai thác mỏ sẽ xâm phạm quyền của khu rừng và các con sông, và các công ty phải rút đi trong vòng vài tuần. Ở Chennai, đông nam Ấn Độ, một tờ báo tuyên bố các dòng sông của thành phố đã chết trên thực tế. Ở đông Canada, cộng đồng Innu nhỏ ở Ekuanitshit dẫn đầu một liên minh từ năm 2018 để cứu Mutehekau Shipu khỏi kế hoạch đắp thêm đập. Xen giữa các chuyến đi, ông quay về một con suối không tên cách nhà một dặm, và dặn sớm rằng cuốn sách được viết cùng những dòng sông chảy qua trang giấy. Có cả chuyện London chôn hơn hai mươi con sông dưới nhựa đường.

Macfarlane là nhà văn người Anh, Fellow của Emmanuel College, Cambridge. Cuốn đầu tay Mountains of the Mind (2003) đoạt giải Guardian First Book Award; ông còn viết Underland và The Lost Words cùng Jackie Morris. Mạch nước gần nhà ông nằm ẩn trong một lùm sồi và tần bì, kẹp giữa những cánh đồng lúa mì và lúa mạch.

Sách ra tháng 5 năm 2025, lên thẳng số một danh sách bán chạy của Sunday Times, vào cả danh sách bán chạy của New York Times, và có tên trong danh sách sách hay nhất năm 2025 của The New Yorker, The Economist, The Guardian, cùng 100 cuốn đáng đọc của TIME.

Cậu nhóc trả lời xong trong một câu. Người lớn thì đi hết ba nơi, có chỗ phải nhờ cả tòa án hiến pháp, mới dám đồng ý với nó.

Nguyên tác: Is a River Alive?