1929
Giới thiệu
Gần một trăm năm trước khi có các nhóm phím hàng, Phố Wall đã có đủ cả. Một bà chiêm tinh chọn cổ phiếu theo cung hoàng đạo của khách, 50 đô la một buổi, bản tin nghe đâu có một trăm nghìn người đăng ký. Ngoài vỉa hè, một ông đánh giày nổi tiếng nhờ mách nước, dồn 5.000 đô la tiết kiệm cả đời vào cổ phiếu.
Người kể lại chuyện này sáng nào cũng ngồi giữa dòng tin thị trường. Andrew Ross Sorkin là nhà báo của New York Times, đồng dẫn Squawk Box, chương trình buổi sáng của CNBC, và lập ra bản tin tài chính DealBook từ năm 2001. Cuốn Quá lớn để sụp đổ của ông về khủng hoảng 2008 từng bán chạy và được dựng thành phim. Lần này ông dành hơn tám năm cho cuộc sụp đổ tai tiếng nhất lịch sử.
Mỗi chương mang tên một ngày, bắt đầu từ tháng 2 năm 1929 và đi tới tận mùa hè 1933. Nhân vật trung tâm là Charles Mitchell, báo chí gọi là "Sunshine Charlie", chủ tịch National City, ngân hàng lớn nhất nước Mỹ. Ông mở rộng tín dụng tới mức gần như ai cũng mua được cổ phiếu chỉ với 10 phần trăm tiền cọc, phần còn lại đi vay, và từng ngồi năm tiếng trong phòng họp Fed New York để chống tăng lãi suất. Có cả văn phòng môi giới trên tàu biển, nơi một cậu bé viết giá bằng phấn lên bảng cho hành khách. Lần đầu tiên, Sorkin được phép đọc biên bản họp tuyệt mật của Fed New York năm 1929. Theo ông, niềm tin mất đi đúng như câu của Hemingway: dần dần, rồi đột ngột.
Sách ra tháng 10 năm 2025, vừa phát hành đã lên danh sách bán chạy của New York Times, rồi được TIME, The Economist, Financial Times và Bloomberg chọn vào danh sách sách hay nhất năm.
Trước khi hỏi thầy mã nào hợp mệnh, hãy hỏi môi giới xem mình đang vay bao nhiêu phần trăm. Câu thứ hai quyết định bạn có còn tiền để hỏi câu thứ nhất hay không.
Nguyên tác: 1929: Inside the Greatest Crash in Wall Street History, and How It Shattered a Nation.
