Bẫy Đất Đai

"Người ta không bao giờ hát ca về một chồng biên lai tiền thuê nhà." Tổng thống Mỹ Herbert Hoover nói câu ấy năm 1931, giữa cuộc Đại suy thoái, và ông vẫn coi chuyện người dân sống trong nhà của chính mình là lý do tồn tại của nước Mỹ.

Người nhặt lại câu nói này là Mike Bird, biên tập viên phụ trách mảng Wall Street của The Economist, đồng dẫn podcast tài chính Money Talks. Trước đó ông viết chuyên mục tài chính và đưa tin thị trường cho The Wall Street Journal. Ông học lịch sử và chính trị ở Đại học Exeter.

Sách mở đầu bằng Munnabittu, một người hầu ở Babylon được vua ban đất cách đây khoảng 3.200 năm. Quyền sở hữu mảnh đất ấy được khắc lên một khối đá vôi đen, nhờ vậy hậu thế biết về ông còn chắc hơn về nhiều ông vua. Ngày nay đất vẫn là tài sản lớn nhất thế giới: theo một ước tính của McKinsey, khoảng 35% trong 520 nghìn tỷ USD của cải thực trên trái đất, gấp đôi giá trị mọi công ty niêm yết cộng lại. Bird chỉ ra ba đặc điểm: không làm thêm được, không dời đi được, không hao mòn. Đất thành bạn thân nhất của nhà băng: ở Mỹ và Anh, thế chấp chiếm 61% và 68% các khoản cho vay ngân hàng, đầu thế kỷ XX chỉ là 32% và 9%. Rồi sách đi qua 350 năm: đầu cơ đất ở thuộc địa Virginia, Henry George với đề xuất đánh thuế đất, những cuộc cải cách ruộng đất ở châu Á, Ray Kroc thế chấp nhà để gây dựng McDonald's, rồi Hồng Kông, Singapore và chương về bất động sản Trung Quốc mang tên "Bong bóng lớn nhất lịch sử".

Sách lọt danh sách dài giải Sách kinh doanh của năm do Financial Times và Schroders trao.

Hoover bảo chẳng ai hát ca về chồng biên lai tiền thuê nhà. Ông quên nhắc chồng giấy báo trả góp thế chấp: cũng chẳng ai hát, mà nó còn về nhà đều đặn suốt ba mươi năm.

Nguyên tác: The Land Trap: A New History of the World's Oldest Asset.