Reagan: Cuộc Đời Và Huyền Thoại Về Một Tổng Thống

Mùa hè năm 1926, một cậu bé mười lăm tuổi nhận việc cứu hộ ở bãi tắm trên sông Rock, bang Illinois. Cứ kéo được một người khỏi chết đuối, cậu khắc thêm một vạch lên khúc gỗ trôi. Sau bảy mùa hè, khúc gỗ có bảy mươi bảy vạch.

Cậu ấy là Ronald Reagan, tức Dutch. Sau này có tác giả ví chuyện cứu người ấy với lời thú tội hoang đường về cây anh đào của George Washington. Max Boot lần lại báo thời ấy và lời kể của người từng bơi ở đấy, rồi kết luận nguy hiểm là thật, việc cứu người cũng thật. Cả cuốn tiểu sử làm việc theo kiểu ấy: đi tìm chỗ huyền thoại và đời thật lệch nhau. Sách chia năm hồi, 54 chương, từ cậu bé thị trấn nhỏ qua diễn viên Hollywood, thống đốc California, tổng thống, tới những năm cuối đời. Sợi chỉ xuyên suốt, và là điều làm chính tác giả ngạc nhiên, là tính thực dụng. Reagan hay tỏ ra hoài nghi chính phủ, vậy mà chi tiêu liên bang tăng gần 70 phần trăm trong nhiệm kỳ tổng thống của ông.

Boot lớn lên ở Los Angeles trong gia đình tị nạn Do Thái gốc Nga đến từ Liên Xô năm 1976. Năm 1984, hồi học trung học, ông chờ hàng giờ dưới nắng gắt để nghe Reagan phát biểu, và kể rằng chính vị tổng thống ấy đã biến ông thành đảng viên Cộng hòa. Giờ ông là người độc lập, viết chuyên mục cho Washington Post. Ông bắt đầu cuốn sách từ năm 2013, nói chuyện với gần một trăm người từng thân với Reagan, và nhấn mạnh đây không phải bài thánh ca hay đòn công kích.

Sách ra năm 2024, được New York Times xếp vào mười cuốn hay nhất năm và lọt danh sách đề cử Giải Plutarch 2025. Cuốn trước của Boot, về Edward Lansdale, từng vào chung kết Giải Pulitzer hạng mục tiểu sử.

Khúc gỗ bảy mươi bảy vạch thì ai cũng nhớ nổi. Còn một người vừa ngờ vực chính phủ vừa để chi tiêu liên bang phình ra thì phải tới 54 chương mới kể cho trọn.

Nguyên tác: Reagan: His Life and Legend.