Cách Chiến Thắng Một Cuộc Chiến Thông Tin: Nhà Tuyên Truyền Đã Đấu Trí Vượt Mặt Hitler

Mùa hè 1941, người Đức lén vặn radio sóng ngắn để nghe "der Chef", một giọng sắc lẹm, có vẻ đang say, mỗi giờ lại chửi các quan chức Quốc xã suốt mười phút. Nhiều người đoán hắn phát sóng từ một chiếc sà lan trên sông Rhine. Thật ra hắn ngồi cách London vài kilômét, trong một phòng bi-a đóng kín cửa sổ, che rèm dày.

Người đạo diễn cả màn trình diễn ấy là Sefton Delmer, cậu bé Anh từng học ở Berlin đầu Thế chiến I và bị đám bạn học xì xào là "kẻ phản bội". Về sau ông dựng lên cả một nước Đức giả điều hành từ nông thôn nước Anh: đài của lính SS bất mãn, của linh mục Áo giận dữ, kèm một tờ báo hằng ngày, truyền đơn, thư giả, tem giả. Ian Fleming, người tạo ra James Bond, và nhà văn Muriel Spark từng góp sức. Nhiều cộng sự then chốt của ông là người Do Thái tị nạn, giả làm Quốc xã để phá tuyên truyền Quốc xã từ bên trong.

Sách theo chân Delmer từ Thế chiến I qua Berlin thời Weimar tới Thế chiến II, chia thành mười hai chương. Pomerantsev không viết tiểu sử thông thường. Ông đọc kho tài liệu mật thời chiến mà nhà lưu trữ Lee Richards đưa ra ánh sáng, rồi hỏi người này dạy được gì cho một thế giới đang ngập thông tin sai lệch.

Pomerantsev sinh ở Kyiv năm 1977, làm truyền hình ở Moscow gần chục năm rồi chuyển sang viết về tuyên truyền, nay là nghiên cứu viên cao cấp ở Đại học Johns Hopkins. Cuốn đầu của ông giành giải RSL Ondaatje năm 2016, cuốn thứ hai giành giải Gordon Burn năm 2020. Tháng 6 năm 2026, cuốn này đoạt Giải Ryszard Kapuściński của Ba Lan.

Đọc xong, mỗi lần nhóm gia đình chuyển tiếp một tin "rò rỉ từ nội bộ", bạn sẽ liếc xem sau lưng nó có phòng bi-a nào không.

Nguyên tác: How to Win an Information War: The Propagandist Who Outwitted Hitler.