Não Bộ Và Con Người Chúng Ta: Những Bệnh Nhân Đã Dạy Một Bác Sĩ Thần Kinh Điều Gì Về Não Bộ
Giới thiệu
Trên màn hình có một cái đèn giao thông. Đèn vừa xanh mà đưa mắt sang ô vuông trắng càng nhanh thì càng được nhiều tiền, nên ai cũng liều đoán trước từ lúc đèn còn vàng. Riêng David, người bị đột quỵ ở tuổi ba mươi, lần nào cũng ngồi chờ đèn xanh.
Trước cơn đột quỵ, David là chuyên gia tư vấn tài chính, hướng ngoại, sôi nổi. Anh hồi phục thể chất rất nhanh, vài ngày sau đã đi lại, nói năng như chưa có gì xảy ra. Rồi anh mất việc mà chẳng buồn xin trợ cấp thất nghiệp, ở nhờ nhà bạn, cả ngày chỉ chờ tối họ về nấu cơm. Thuốc chống trầm cảm không ăn thua, bác sĩ gia đình đành hỏi khoa thần kinh vì sao anh "trở nên thụ động, tẻ nhạt đến vậy". Trên phim cộng hưởng từ là hai lỗ rất nhỏ, mỗi bên não một cái, nằm sâu trong vùng gọi là hạch nền.
David là người đầu tiên trong bảy bệnh nhân của cuốn sách. Những người sau mất dần vốn từ, mất trí nhớ, thấy ảo giác, hay không còn biết tay chân mình đang ở đâu. Từ mỗi ca bệnh, tác giả lần ra não bộ dựng nên con người ta thế nào, rồi chương cuối đặt họ cạnh Descartes, Locke, Hume để hỏi lại: điều gì khiến ta là chính mình?
Masud Husain sinh ở Đông Pakistan, sang Anh năm 1968 khi còn nhỏ. Hồi ông định theo ngành thần kinh, một người bạn gạt ngay: chẳng có bác sĩ thần kinh nào da nâu cả, thử khoa thấp khớp đi. Ông không nghe, và giờ là giáo sư thần kinh học và khoa học thần kinh nhận thức ở Đại học Oxford.
Cuốn sách giành giải Royal Society Trivedi 2025 cho sách khoa học. Ban giám khảo khen cách kể chuyện, phần khoa học mới mà dễ theo, và trên hết là tính nhân văn.
Có lẽ đây là bài kiểm tra duy nhất trên đời chấm điểm thấp người chịu chờ đèn xanh. Ra đường thì bạn cứ chờ, ngoài đó chưa ai phát tiền cho người vượt đèn vàng.
Nguyên tác: Our Brains, Our Selves: What a Neurologist's Patients Taught Him About the Brain.
