Mọi Thứ Được Tạo Ra Như Thế Nào: Hành Trình Khám Phá Thế Giới Sản Xuất Ẩn Khuất
Giới thiệu
Mùa dịch năm 2020, ở ta người người đi gom khẩu trang với mì gói. Ở các nước giàu, kệ giấy vệ sinh bị vét sạch: doanh số tăng hơn 700% so với năm trước, một tờ báo Úc còn in thêm trang để đỡ cho bạn đọc qua cơn thiếu giấy.
Người kể lại chuyện này là Tim Minshall, giáo sư đứng đầu Viện Sản xuất ở Đại học Cambridge. Vậy mà ông thú thật hồi 2020 mình chỉ biết giấy vệ sinh dính dáng tới cây cối và một kiểu nhà máy cán nào đó, thế là ông đi tìm hiểu cho ra nhẽ. Ông còn quen đem phần giải thích của mình ra thử với học sinh tiểu học. Có lần ông mang mấy chiếc máy tính hỏng tới cho sáu mươi đứa trẻ chín, mười tuổi tháo tung, rồi xếp linh kiện lên bản đồ thế giới theo dòng chữ "Made in…" trên nhãn. Đống to nhất nằm trên Trung Quốc.
Cuốn sách là bản dài hơn của buổi học ấy. Cuộn giấy vệ sinh đi từ rừng trồng qua nhà máy bột giấy, tới dây chuyền mỗi phút làm ra một kilômét giấy, rồi vào một siêu thị Anh trung bình bày ba mươi nghìn mã hàng. Ở tiệm bánh Fitzbillies mở từ năm 1920, ông dậy lúc 3 giờ sáng xem thợ cắt mỗi cuộn bột thành đúng bốn mươi chiếc bánh Chelsea. Nửa sau bàn chuyện sản xuất đang đổi thay, và vì sao chuỗi cung ứng tối ưu tới mức không còn dự phòng, để một con tàu kẹt ở kênh đào Suez là hơn một phần mười thương mại giữa châu Âu và châu Á đứng hình.
Năm 2025, sách vào chung kết Giải sách khoa học Royal Society Trivedi và lọt danh sách dài giải Sách kinh doanh của năm do Financial Times và Schroders trao.
Một tờ giấy vệ sinh đã qua rừng trồng, nhà máy bột giấy và hàng nghìn dặm đường chỉ để làm việc với bạn trong vài giây. Đọc xong cuốn này, ít nhất bạn sẽ xé nó cho đúng đường răng cưa, coi như trả lễ.
Nguyên tác: How Things Are Made: A Journey Through the Hidden World of Manufacturing.
