Kỷ Nguyên Chẩn Đoán: Nỗi Ám Ảnh Với Các Nhãn Y Khoa Đang Khiến Chúng Ta Ốm Yếu Hơn Như Thế Nào
Giới thiệu
Năm 2003, Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ hạ ngưỡng đường huyết lúc đói được coi là bình thường từ 6,1 xuống 5,6 milimol trên lít. Áp đủ trên toàn cầu, chừng ấy có thể biến tới một phần ba người lớn ở Anh và Mỹ thành người "tiền đái tháo đường".
Người kể chuyện này là một bác sĩ thần kinh đã hành nghề hơn ba mươi năm. Suzanne O'Sullivan lo vì ngày càng nhiều người trẻ tới phòng khám của bà với sẵn ba, bốn, năm chẩn đoán bệnh mạn tính, tới mức gặp một bệnh nhân chưa mang nhãn bệnh nào đã thành chuyện hiếm. Cuốn It's All in Your Head của bà từng đoạt giải sách Wellcome năm 2016.
Sách mở bằng một lời thú nhận. Năm 2012, qua bố mẹ, bà khuyên cho cô bé Abigail mười lăm tuổi, bị bạn bè trêu là "chim cánh cụt" vì dáng đi, đi khám thần kinh, tức là trao cho cô một chẩn đoán cô không hề hỏi. Mẹ cô chờ gần ba mươi năm mới biết tên bệnh, còn cô thì biết quá sớm. Mỗi chương sau đó là một loại chẩn đoán: bệnh Huntington, bệnh Lyme và COVID kéo dài, tự kỷ, gen ung thư, ADHD và trầm cảm, những hội chứng chưa có tên ở trẻ em. Có những con số khiến người ta ngồi thẳng dậy: ở nhiều chương trình tầm soát ung thư tuyến tiền liệt, cứ một nghìn người thì hai mươi người bị điều trị một khối ung thư mà để yên sẽ chẳng bao giờ gây chuyện.
Sách ra năm 2025, vào danh sách bán chạy của Sunday Times, được BBC Radio 4 chọn làm sách của tuần và được chính Sunday Times cùng Financial Times, Guardian, Economist xếp vào danh sách sách hay nhất năm.
Lần tới cầm tờ xét nghiệm có một chỉ số bị in đậm, bạn có thêm một câu để hỏi bác sĩ: vượt ngưỡng của năm nào ạ? Hồi năm 2002, cùng con số ấy có khi bạn vẫn là người khỏe.
Nguyên tác: The Age of Diagnosis: How Our Obsession with Medical Labels Is Making Us Sicker.
