Kinh Nguyệt: Khoa Học, Y Học Và Những Lầm Tưởng Xung Quanh Chu Kỳ Nữ Giới
Giới thiệu
Trong kỳ kinh, tử cung co bóp để đẩy máu ra ngoài với áp lực có thể lên tới 200 mmHg. Đó cũng là áp lực của tử cung lúc chuyển dạ, và ngang chiếc băng đo huyết áp khi bị bơm căng hết cỡ.
Người đưa ra phép so sánh ấy là Jen Gunter, bác sĩ sản phụ khoa hành nghề từ năm 1995, hiện khám bệnh ở San Francisco. Thời trẻ, bà khổ sở vì chứng tiêu chảy mỗi kỳ kinh, ngày nặng có thể phải vào nhà vệ sinh mười lăm lần. Có lần tới New York thăm Bảo tàng Metropolitan, bà ngồi trong nhà vệ sinh suốt buổi. Mãi tới một buổi giảng về prostaglandin, bà mới biết chứng ấy có thật, gặp ở khoảng 12 phần trăm người hành kinh, và chữa được. Bà viết cuốn này để người khác khỏi phải đợi lâu như thế mới biết mình không đơn độc. Tờ Guardian gọi bà là bác sĩ phụ khoa nổi tiếng nhất, và thẳng thắn nhất, thế giới.
Sách có 29 chương chia làm bốn phần. Phần đầu là sinh học cơ bản: vì sao chưa đến 2 phần trăm loài thú có kinh nguyệt, trong đó có con người, vài loài dơi và chuột chù voi. Phần hai là chuyện thường ngày, từ theo dõi chu kỳ tới độ an toàn của tampon, cốc nguyệt san. Phần ba dành cho kinh nhiều, kinh đau, buồng trứng đa nang, lạc nội mạc tử cung. Phần cuối nói về tránh thai và phá thai. Bà gỡ từng lầm tưởng một, như chuyện mấy chị em ở chung lâu ngày thì kinh nguyệt sẽ "đồng bộ" với nhau.
Trước cuốn này, Gunter đã có hai sách bán chạy quốc tế là The Vagina Bible và The Menopause Manifesto. Bài nói TED về kinh nguyệt của bà được xem nhiều thứ ba năm 2020. Kinh Nguyệt ra tháng 1 năm 2024 và lên vị trí số 1 sách bán chạy toàn quốc ở Canada.
Lần tới có ai bảo đau bụng kinh là làm quá, khỏi cần cãi. Cứ hỏi họ lần đo huyết áp gần nhất, lúc băng siết chặt nhất, chịu được mấy giây. Rồi nhân lên thành vài ngày, tháng nào cũng thế.
Nguyên tác: Blood: The Science, Medicine, and Mythology of Menstruation.
