Trò Lừa AI: Cách Chống Lại Sự Thổi Phồng Của Big Tech Và Kiến Tạo Tương Lai Chúng Ta Mong Muốn
Giới thiệu
Bạn có phải một con vẹt ngẫu nhiên không? Sam Altman, sếp OpenAI, thì nghĩ vậy. Tháng 12 năm 2022, ông tweet: “i am a stochastic parrot, and so r u.”
Câu mỉa ấy nhắm vào một bài báo cụ thể, và cụm “vẹt ngẫu nhiên” do chính Emily M. Bender nghĩ ra khi viết nó. Bà là giáo sư ngôn ngữ học ở Đại học Washington, năm 2023 có tên trong danh sách Time 100 đầu tiên về những người có ảnh hưởng nhất trong lĩnh vực AI. Alex Hanna là giám đốc nghiên cứu của Viện Nghiên cứu AI Phân tán (DAIR). Hai người cùng làm podcast Mystery AI Hype Theater 3000, nơi họ chọc thủng những lời quảng cáo AI bằng mũi kim mài từ ngôn ngữ học, xã hội học và, theo lời họ, cả sự hài hước.
Lập luận gốc của sách: “AI” là thuật ngữ tiếp thị, không chỉ một công nghệ thống nhất nào. Nên hãy thử gọi đúng tên, như “tự động hóa” hay “máy ép đùn văn bản tổng hợp” (cách hai tác giả gọi ChatGPT), rồi hỏi cái gì được tự động hóa và ai hưởng lợi. Bảy chương đi từ chuyện máy biết suy nghĩ tới nơi làm việc, dịch vụ xã hội, nghệ thuật, báo chí, khoa học. Góc lao động khá riêng: từ những người Luddite đập khung dệt đầu thế kỷ mười chín tới cuộc đình công của biên kịch Hollywood năm 2023. Có chi tiết khó tin ở Chương 3: một báo cáo của OpenAI tuyên bố 80 phần trăm việc làm ở Mỹ bị ảnh hưởng ít nhất 10 phần trăm, mà hai nguồn họ hỏi ý kiến là các nhà nghiên cứu OpenAI và, chờ đã, chính GPT-4.
Sách ra năm 2025. Library Journal chấm sao, gọi là lập luận chống AI kỹ lưỡng, dí dỏm, dễ tiếp cận; The Guardian khen hai tác giả giễu cợt bong bóng công nghệ rất sảng khoái.
Hỏi GPT-4 xem nó cướp được bao nhiêu việc làm cũng giống hỏi tiệm thuốc mọc tóc xem bạn có cần mọc tóc không. Đọc xong cuốn này, bạn sẽ biết nên hỏi ai.
Nguyên tác: The AI Con: How to Fight Big Tech’s Hype and Create the Future We Want.
