Tần Nhị Thế Phải Chết

Một ngôi sao băng đỏ rực xé ngang bầu trời rồi rơi xuống đất. Trên đài Quan Tinh ở đỉnh Cửu Tung, vị Thái sử lệnh già kinh hãi đến mức đánh rơi thẻ tre ghi thiên tượng xuống vực sâu. Bởi trên khối đá từ trời ấy là sáu chữ sấm ngữ đại nghịch — sáu chữ có thể khiến cả một vùng đất bị xóa sổ.

Đó là điểm khởi đầu của Tần Nhị Thế Phải Chết (秦二世必须死), trường thiên lịch sử mới nhất của Mã Bá Dung, xuất bản tháng 4/2026. Sau Đại Y, Thực Nam Chi Đồ, Trường An 12 Canh Giờ, Lệ Chi Trường An… Mã Bá Dung một lần nữa trở lại sở trường đã làm nên tên tuổi của ông: len vào những khe hở mà chính sử để lại, rồi dựng nên một câu chuyện có thể chưa từng xảy ra, nhưng đủ hợp lý để khiến người đọc tin rằng nó hoàn toàn có thể đã xảy ra. Cuốn sách gồm hai tập, thuộc dạng trường thiên quy mô khoảng 600.000 chữ theo giới thiệu của tác giả và các sự kiện ra mắt sách.

Mã Bá Dung hiện là một trong những tác giả tiểu thuyết lịch sử đại chúng nổi bật của Trung Quốc. Ông từng nhận Giải Văn học Nhân Dân, Giải tản văn Chu Tự Thanh, Giải Nhà văn mới Mao Thuẫn; riêng tiểu thuyết Đại Ygiành Giải Tuấn Mã toàn quốc lần thứ 13 dành cho tiểu thuyết dài. Nhiều tác phẩm của ông đã được chuyển thể thành phim và truyền hình như Trường An 12 Canh Giờ, Phong Khởi Lũng Tây, Cổ Đổng Cục Trung Cục hay Lệ Chi Trường An.

Ý tưởng cho Tần Nhị Thế Phải Chết thực ra đã nảy mầm từ năm 2019, khi Mã Bá Dung tới Tây An khảo sát di chỉ cung điện số 6 của thành Hàm Dương thời Tần. Những chân cột khổng lồ tại đây khiến ông bất giác hình dung lại cảnh Kinh Kha truy sát Tần Thủy Hoàng “vòng quanh cột điện”. Nhưng thay vì kể lại một câu chuyện đã quá nổi tiếng, ông chuyển câu hỏi sang một nhân vật khác: Tần Thủy Hoàng bị ám sát nhiều lần, vậy tại sao ba năm trị vì của Tần Nhị Thế Hồ Hợi lại không có một vụ hành thích nào nổi tiếng? Từ câu hỏi có phần tinh nghịch ấy, một câu chuyện ám sát hoàn toàn mới ra đời.

Bối cảnh là năm 209 trước Công nguyên, năm đầu đời Tần Nhị Thế. Một thiên thạch rơi xuống đất, trên đá xuất hiện sáu chữ sấm ngữ. Ngự sử Trương Thương được phái tới điều tra và nhanh chóng nhận ra một chi tiết bất thường: những chữ khắc không thống nhất theo tiểu triện nhà Tần mà pha lẫn lối viết cũ của các nước chư hầu. Thiên ý là giả. Có người đang mượn trời để giết một hoàng đế.

Từ đó, Trương Thương bị cuốn vào một mạng lưới gồm những con người đến từ Tần, Hàn, Triệu, Ngụy, Sở, Yên và Tề: người mang mối thù mất nước, người ôm tham vọng phục quốc, người vì đạo nghĩa, kẻ đơn giản chỉ muốn sống sót. Trong số ấy có cả những cái tên sau này đi vào lịch sử như Trương Lương, Từ Phúc, Mạnh Khương Nữ…. Họ khác nhau về xuất thân và mục đích, nhưng cuối cùng lại bị đẩy về cùng một điểm:

Tần Nhị Thế phải chết.

Nhưng đúng phong cách Mã Bá Dung, đây không chỉ là một tiểu thuyết về mưu sát hoàng đế. Đằng sau âm mưu ấy là câu hỏi lớn hơn: một đế quốc vừa thống nhất thiên hạ vì sao có thể sụp đổ chỉ trong vài năm? Điều thực sự quyết định vận mệnh một triều đại là thiên mệnh, quyền lực, luật pháp — hay lòng người? Mã Bá Dung gọi hướng sáng tác của mình là khám phá những “khả năng của lịch sử”: lấy những chi tiết rất nhỏ trong sử liệu để soi vào số phận của những con người bị cuốn dưới bánh xe của thời đại.

Và ngay khi ra mắt, cuốn sách đã tạo được sức nóng đáng kể: 300.000 bản in đầu tiên khiến nhà phát hành phải khẩn cấp tái bản chỉ sau 24 giờ, sau đó xuất hiện trên nhiều bảng sách bán chạy và liên tục được Mã Bá Dung mang tới các buổi giao lưu độc giả tại nhiều thành phố Trung Quốc trong mùa hè 2026. Tính đến hiện tại, chưa có thông tin xác nhận cuốn sách đã giành một giải văn học lớn, nhưng đây rõ ràng đang là một trong những tiểu thuyết lịch sử Trung Quốc đáng chú ý của năm 2026.

Có lẽ chi tiết thú vị nhất vẫn là phát hiện đầu tiên của Trương Thương: muốn giả thiên mệnh để lật đổ một triều đại, trước hết phải biết… khắc chữ cho đúng kiểu chữ.

Nguyên tác: 秦二世必须死 — Tần Nhị Thế Phải Chết, Mã Bá Dung (马伯庸), 2026.