Rồng Và Tàu Điện Ngầm

Một con rồng già kể rằng nó mất hơn mười năm mới vượt được Long Môn, mang theo giấc mơ đến kinh đô, và bây giờ mỗi ngày nó vẫn phải đi tàu điện ngầm.

Cuốn sách dựng một Trường An thời Đường không giống bất cứ Trường An nào bạn từng đọc. Dưới lòng đất, hàng nghìn con rồng sống trong các đường hầm, và người dân đi lại bằng cách ngồi trên lưng chúng. Mỗi năm, triều đình cử người tới thác Hồ Khẩu trên sông Hoàng Hà để chiêu mộ những con cá chép vừa hóa rồng, hứa cho chúng một công việc danh giá ở kinh thành. Công việc đó thực chất là gì thì con rồng già đã nói hộ. Nhân vật chính là Điềm Đồng, một con cá chép vừa vượt Long Môn, và cậu bé Na Tra.

Cái hay nằm ở chỗ Mã Bá Dung lấy biểu tượng cao quý nhất của văn hóa Á Đông rồi biến nó thành phương tiện giao thông công cộng. Rồng bị nhổ vảy ngược, bị trói vào cột, chở khách qua những ga tối om. Quanh đó là đèn lồng giao thông đỏ xanh, xe dê kéo, và những con rối máy bán trà chỉ cần bỏ vào một đồng xu. Vì lối trộn đồ cổ với máy móc như vậy, sách thường được xếp vào dòng kỳ ảo tơ lụa, một nhánh kỳ ảo lấy cảm hứng từ steampunk nhưng mang bản sắc Đông Á, nơi công nghệ giả tưởng gắn với chất liệu châu Á chứ không phải hơi nước với bánh răng kiểu phương Tây. Ở đây, đầu máy tàu điện ngầm là rồng sống.

Sách không êm đềm từ đầu tới cuối. Chỗ căng nhất là nỗi bực bội bị đè nén của lũ rồng và cách con người đối xử với chúng như máy móc. Bạn sẽ thấy vui vì mấy chi tiết tếu, rồi bắt đầu thấy gai khi nhận ra tụi nó bị đối xử thế nào. Kịch tính nằm ở đó, chứ không nằm ở mấy màn đánh nhau.

Mã Bá Dung là nhà văn Trung Quốc, được giới đọc sách gọi là "quỷ tài văn tự". Ông từng làm khoảng mười năm cho một công ty điện lực nước ngoài, viết lách tranh thủ trong giờ nghỉ và trên những chuyến công tác. Cuốn này bắt đầu từ một lần ông chen tàu điện ngầm và tự hỏi nếu rồng mà cũng phải chen tàu thì sao.

Bạn có thể đọc nó như một chuyện phiêu lưu nhẹ nhàng, hoặc như một lời nhắc rằng hóa rồng chưa chắc đã sướng. Mình thì thấy đọc nó lúc đang chen tàu buổi sáng là hợp nhất, để tự hỏi mình đang là hành khách hay đang là rồng.

Nguyên tác: 龙与地下铁