Kẻ Sành Ăn Đất Phương Nam

Một người sứ thần nhà Hán bị đày xuống phương Nam, nơi ông phát hiện ra rằng kẻ thù nguy hiểm nhất không phải là gươm giáo mà là một bát canh rùa nấu sai cách.

Cuốn sách theo chân Đường Mông, một viên quan nhỏ nhà Hán, người bị phái đến Nam Việt quốc (vùng Lưỡng Quảng ngày nay) với nhiệm vụ ngoại giao. Ông là kẻ sành ăn, và chính cái miệng của ông đưa ông vào những chuyện không ngờ. Giữa một vùng đất xa lạ với nguyên liệu, gia vị và cách nấu hoàn toàn khác Trung Nguyên, Đường Mông dùng vị giác để hiểu con người, phong tục và cả những âm mưu chính trị đang âm ỉ. Sách thuộc dòng tiểu thuyết lịch sử, cụ thể là lịch sử ẩm thực, nơi mỗi món ăn là một manh mối và mỗi bữa tiệc là một cuộc đàm phán ngầm. Cái hay nằm ở chỗ Mã Bá Dung viết về đồ ăn mà không biến nó thành danh sách món ngon. Bạn sẽ thấy mắm, thấy rượu, thấy cách người phương Nam nấu nướng, và thấy luôn cách người phương Bắc nhìn họ với con mắt vừa tò mò vừa trịch thượng.

Mã Bá Dung nổi tiếng với lối viết lịch sử không khô khan. Ông từng làm khoảng mười năm cho một công ty điện lực nước ngoài, viết lách tranh thủ trong giờ nghỉ. Điều làm ông khác người là cách ông đọc sử: thay vì kể lại các trận đánh, ông đi tìm những chi tiết nhỏ như giá gạo, món ăn, cách đi lại, rồi dựng cả câu chuyện từ đó. Cuốn này bắt đầu từ một dòng ghi chép về việc sứ thần Hán triều xuống Nam Việt, và câu hỏi ông tự đặt ra: ăn gì ở đó.

Bạn có thể đọc nó như một chuyện phiêu lưu ẩm thực, cũng có thể đọc để xem lịch sử được kể qua cái bụng như thế nào. Mình thì thấy đọc nó lúc đói là hợp nhất, vì ít ra bạn không phải giả vờ hiểu vì sao một bát canh rùa lại có thể quyết định vận mệnh cả một vùng đất.

Nguyên tác: 食南之徒