Dần Dần, Rồi Đột Ngột: Khung Tư Duy Để Hiểu Bitcoin Như Một Loại Tiền Tệ

Warren Buffett gọi bitcoin là “thuốc diệt chuột bình phương”, Jamie Dimon nhiều lần gọi nó là trò lừa đảo. Parker Lewis dành hẳn bảy chương để đáp lại từng lời chê, và tên chương nào cũng mở đầu bằng “Bitcoin không…”.

Cuốn sách gom các bài luận Lewis đăng từ tháng 7/2019 đến tháng 12/2020 dưới cái tên Dần dần, rồi bất chợt, cụm từ ông mượn từ câu Hemingway tả chuyện phá sản. Theo ông, đó cũng là cách tiền do chính phủ bảo chứng mất giá khi siêu lạm phát, và là cách người ta hiểu ra bitcoin. Sách có 16 chương, chia thành ba phần: nguyên tắc cơ bản về tiền, những hiểu lầm phổ biến, rồi bitcoin đối đầu với đồng đô la. Chương nào cũng đọc riêng được, kèm ngày đăng gốc. Chương một mở bằng hai quy luật dường như chưa bao giờ sai: ai cũng thấy mình đến muộn, và ai cũng ước đã mua thêm. Lewis nói mục tiêu của ông không phải để thuyết phục, mà để đưa bạn một khung tư duy tự kiểm tra từng bước.

Khi cuộc khủng hoảng tài chính nổ ra, ông làm ở Deutsche Bank, số 60 phố Wall, cách Fed New York một đoạn đường. Đến năm 2016 ông mới quan tâm tới bitcoin, khi tìm hiểu vì sao Fed phải bơm hàng nghìn tỷ đô la sau khủng hoảng. Ông thấy hệ thống tín dụng Mỹ khi đó đòn bẩy tới 150 ăn 1: nợ thì quá nhiều, đô la thì quá ít. Từ đó ông đi đến kết luận rằng bitcoin, với nguồn cung cố định 21 triệu, là lời giải cho chuyện in tiền. Ông bắt đầu viết loạt bài này khi còn làm cho Unchained, rồi tự xuất bản thành sách.

Bản in ra mắt năm 2023. Trên Goodreads, sách được chấm 4,58/5 từ 159 lượt đánh giá, độc giả khen nhất phần phản biện các lời chê và phần đối đầu với đồng đô la.

Trước khi vào nhóm chat gia đình cãi nhau về bitcoin, nên đọc bảy chương này: dù đứng về phía nào, ít ra bạn cũng biết bên kia sắp nói gì.

Nguyên tác: Gradually, Then Suddenly: A Framework for Understanding Bitcoin as Money.