Phát Minh Bitcoin: Giải Thích Công Nghệ Đằng Sau Đồng Tiền Phi Tập Trung Và Thực Sự Khan Hiếm Đầu Tiên
Giới thiệu
Giả sử sáng mai mọi ngân hàng biến mất và bạn phải dựng lại cuốn sổ ghi ai có bao nhiêu tiền. Giao cho ai giữ cũng hỏng, vì người giữ sổ có thể bị hối lộ hoặc đe dọa. Lời giải trong cuốn này là một cuộc xổ số mà vé phải mua bằng tiền điện.
Yan Pritzker dẫn người đọc đi qua Bitcoin bằng cách không giảng định nghĩa mà bắt đầu từ chuyện Alice chuyển 2 đô-la cho Bob, rồi cùng bạn "phát minh" từng mảnh. Ngân hàng chẳng qua là một cuốn sổ cái, nên chuyện gian lận chi tiêu gấp đôi xuất hiện từ đây. Rồi đến xổ số, hàm băm (ví như tung một con xúc xắc khổng lồ), khai thác, phân nhánh, tấn công 51%, khóa riêng, cho tới câu hỏi ai đặt ra luật chơi. Chín chương ngắn, chỉ cần toán phổ thông, không đào vào mã lập trình, và không nhìn Bitcoin từ góc độ đầu tư.
Pritzker là lập trình viên và lập nghiệp suốt hai mươi năm, từng là đồng sáng lập kiêm CTO của Reverb.com (điểm đến số một của nhạc sĩ), giờ là đồng sáng lập kiêm CTO của Swan Bitcoin. Anh cũng đi đường vòng. Năm 2011 anh mua Bitcoin giá khoảng 30 đô-la qua sàn Mt. Gox, nhìn nó rơi xuống 2 đô-la rồi quên hẳn, chìa khóa chắc nằm trong chiếc laptop cũ ở bãi rác. Năm 2013 anh lại mua đúng đỉnh, khoảng 1.000 đô-la. Mãi mùa hè 2016, nhờ video của Andreas Antonopoulos, anh mới chịu ngồi xuống tìm hiểu, và đầu 2018 thì rời Reverb để làm việc với Bitcoin.
Sách ra tháng 6 năm 2019, trên Goodreads có hơn 1.300 lượt chấm, trung bình 4,4 trên 5, và đã có bản tiếng Tây Ban Nha lẫn tiếng Pháp. Độc giả khen nó rõ ràng, dễ vào cho người mới.
Chương cuối kể có vệ tinh phát sổ cái Bitcoin xuống cả vùng không có Internet. Lỡ ngân hàng dưới đất biến mất thật như giả định đầu sách, phi hành gia sẽ ngồi gần máy phát sổ cái nhất.
Nguyên tác: Inventing Bitcoin: The Technology Behind the First Truly Scarce and Decentralized Money Explained.
