Gia tộc Morgan - Một triều đại ngân hàng Mỹ và sự trỗi dậy của nền tài chính hiện đại
Giới thiệu
New York, tháng 11 năm 1907.
Ngân hàng đổ dây chuyền. Người dân xếp hàng dài trước cửa để rút tiền. Nước Mỹ khi ấy chưa có ngân hàng trung ương, nghĩa là chẳng có ai đứng ra chữa cháy.
Trừ một ông già 70 tuổi.
J. P. Morgan gọi các chủ nhà băng về thư viện riêng của mình ở Manhattan, khoá cửa lại, và không cho ai bước ra cho tới khi cả đám chịu góp tiền cứu thị trường. Một người, một căn phòng, cứu cả hệ thống tài chính của một quốc gia.
Ron Chernow, người viết cuốn tiểu sử Alexander Hamilton mà sau này thành vở nhạc kịch đình đám ở Broadway, dựng lại hơn 150 năm của nhà Morgan với rất nhiều cảnh như thế. Từ những ngày làm ăn ở London giữa thế kỷ 19, tới thời J. Pierpont lập ra U.S. Steel và tái cấu trúc cả ngành đường sắt Mỹ. Từ lúc nhà Morgan cho phe Đồng minh vay tiền đánh Thế chiến I, tới khi Đạo luật Glass–Steagall bổ đôi đế chế thành J.P. Morgan và Morgan Stanley. Rồi tới thập niên 1980, khi Phố Wall hoá thành sòng bạc của thâu tóm và trái phiếu rác, và cái chất "quý tộc" cũ phải tìm cách sống sót.
Đọc nhà Morgan là thấy tiền và quyền lực bắt tay nhau thế nào: nhà băng đứng sau chiến tranh, đứng sau chính phủ, và dần kéo trung tâm tài chính thế giới từ London về New York. Không lạ khi cuốn này đoạt Giải thưởng Sách Quốc gia Mỹ năm 1990.
Sách dày, rất dày. Nhưng là cái dày của một bộ phim nhiều tập hay: nhân vật nào cũng có tham vọng, có tính cách, có góc tối, đọc tới đâu cuốn tới đó.
Nguyên tác: The House of Morgan: An American Banking Dynasty and the Rise of Modern Finance.
